الشيخ محمد تقي بهجت
306
جامع المسائل ( فارسي )
و اگر به خانه ديگر تحويل كرد حنث حاصل نمىشود با اشارهء به خانه در عبارت حلف ، مگر با قصد هر خانه نسبت به حكم واقعى . و اگر بگويد « هذه الدار من بابها » و تبديل باب به باب ديگر شد ، حنث مىشود به دومى ؛ و اگر متعدّد بود يا آن كه متعدّد شد ، به همه حنث مىشود . تفصيل بين فعل و ترك در اقتضاى تأبيد 5 - حلف بر ترك فعلى ، اقتضاء تأبيد و نفى تمام اصناف و افراد طبيعت را مىنمايد ، بخلاف حلف بر ايجاد فعل . و اگر نيّت بعض اصناف طبيعت را نمايد ، در واقع نيّت مؤثّر است نه عبارت . عدم تحقق حنث با نسيان يا جهل به موضوع اگر با نسيان يا جهل موضوع ، مخالفت يمين كرد ، حنث و كفاره ثابت نمىشود . الغاىِ خصوصيت در قسم اگر گفت « بر زيد در خانه داخل نمىشوم » حنث مىنمايد به دخول مسجد مسقّف و محوّط و كعبه و امثال آنها بنا بر اظهر . تفصيل ديگرى بين فعل و ترك اگر گفت : كلام يا سلام به زيد نمىكنم ، پس تكلَّم يا تسليم نمود با جماعتى كه در آنها زيد است ، با قرينهء تخصيص به غير زيد يا مجرد تخصيص قلبى ظاهراً يا واقعاً ، حنث نكرده ؛ بخلاف ترك دخول بر زيد پس داخل شد بر جماعتى كه در آنها زيد است كه هيچ گونه تخصيص پذير نيست با علم و التفات ؛ و اگر در سلام قصد همه كرد معلوم است كه حنث ، حاصل است . ظاهر از كلمهء « بيت » 6 - اسم « بيت » اگر در حلف واقع شد واقع مىشود بر جايى كه معرضيّت براى سكنى در همهء فصل ، دارد پس مثل كعبه و مساجدى كه سقف و حائط دارند و بعض بيوت حمّام بلكه غُرَف هم به احتمال سابق ، واقع مىشود مگر با قرينه بر خلاف يا نيّت خلاف چنانچه گذشت .